Blog’culukta Netiket

Netiket, staj yaptığım ilk firma olmasının dışında, aynı zamanda internet ortamında uyulması gereken, insanların birbirine karşı internet ortamındaki davranışlardır. Mesela büyük harflerle yazmanın BAĞIRMAK anlamına gelmesi gibi.

Peki blog’culuğun netiketleri nelerdir, blog yazarken nasıl davranmak gerekir?

1. İçerik Çalmayın, Özgün Olun

Başlık oldukça açık, değil mi? Başka bir yerden bulduğunuz yazıyı, makaleyi, bilgiyi kendinizinmiş gibi göstermeyin. Kendi içeriğinizi geliştirin. İçerik çalmak, kendi yarattıklarına güvenmeyen korkakların ilgi çekme çabasından başka bir şey değildir.

2. Kaynak Gösterin

Eğer yeterince özgün içerik giriyorsanız, arada bir alıntıladığınız içeriklere kaynak göstermekten zaten korkmanıza gerek yok demektir; Muhtemelen üzerine ek bilgi verdiğiniz bir konuya bağlantı veriyorsunuzdur. Direkt paylaşımda bulunuyorsanız bile, sık sık girdiğiniz(i tahmin ettiğim) özgün içeriğiniz, sürekli artan okuyucu kitlenizi kaybetmemenizi sağlayacaktır.

Buna güzel bir örnek vermek istiyorum, çünkü Standart Türk aklı doğru olanı yapayım derken bile malzemeden çalıyor. Diyelim ki benim haber bağlantıları paylaşım sitemden PetaPixel’e giden bir YouTube videosu gördünüz. Çoğunun yaptığı gibi videoyu kendi sayfanıza koyup altına iki satır karalarsanız, hem bana hem PetaPixel’e kazık atmış oluyorsunuz. “Abi haklısın, bağlantı vermek lazım” deyip PetaPixel’e bağlantı verirseniz, bana kazık atmış oluyorsunuz. Doğa’nın yaptığı gibi “haber@cemk üzerinden PetaPixel’de görülmüştür.” yazarsanız, doğru olanı yapıp herkesin hakkını vermiş oluyorsunuz.

3. Kullandığınız Görsellerde Sahibinden İzin Alın

qthomasbower tarafından Compositing the Creative Commons

Bir yazıyı zenginleştirmek amacıyla fotoğraf kullanmak güzel bir şeydir. Kendiniz çekip koyuyorsanız, ne âlâ. Yok başkasından görsel alıyorsanız, mutlaka ya lisansına bakıp ona göre davranın, ya da sahibinden izin alın. Kesinlikle ve kesinlikle sahibini yazınızda tanımlayın. Creative Commons lisanslı birçok görsel zaten işinizi görecektir. CC’nin nasıl işlediğini öğrenmek istiyorsanız, PCLabs’in teknolojiyle ilgili haber ve makale yayınladığı dönemlerde yazdığım bir Creative Commons makalesi vardı, buradan okuyabilirsiniz.

4. Başkalarına Söz Hakkı Verin

Yorumlar, sadece sizi tek cümlelik basit klişe iltifatlarla övecek insanlar için değildir. Yorum alanınızı mümkün olduğunca geniş tutun, ve insanların istedikleri taktirde uzunca yazabilmelerine imkan tanıyın. Ayrıca aşırıya kaçan yorumlara aynı tepkiyi gösterin, terazinin hangi ucunda olurlarsa olsunlar. Zaten eğer küfrediyorsa troldür, yere göğe sığdıramıyorsa spambot’tur. İkisini de silin. Mantıklı tartışmalara mantıklı yaklaşın, makul iltifatları nezaketle kabul edin, karşı düşüncelere ise önyargılı yaklaşmayın ve bir şeyler öğrenmeye çalışın. Hosting’in bini bir para, sırf blog’unuz olduğu için kimseden üstün değilsiniz, bunu unutmayın.

Kısaca, size yapılmasını istemediğinizi başkasına yapmayın.

En çok içerlediğim konu, 2 numaralı maddede bahsettiğim kısım. İnternet sitesi olan herkes sonuçta bir şekilde hitlerini arttırmaya çalışıyor. Siz birine bağlantı vermeden içeriğini kullandığınız taktirde, aynısının size yapılmayacağını mı zannediyorsunuz? Aynısını yapan başkaları da olacaktır elbet. Ama kimsenin hakkını yemediğin taktirde her şeyin yolunda gittiğine dair bir inancım var. İster karma deyin, ister ilahi takdir, gerçek hayatta olduğu gibi internet ortamında da bunun böyle olduğuna inanıyorum.

Bu nedenle, lütfen lütfen lütfen blog’unuzda adil olun. Başkalarını düşünmüyorsanız… bence vakti geldi de geçiyor bile.