idefix.com, sonunda Türkçe e-kitap satmaya başlayabildi. Benim gibi bazıları tarafından sabırsızlıkla beklenip geç geldiği için söylenmelere maruz kalsa da, okuma oranı bu kadar düşük bir ülkede fazlasıyla erken bile başlatılan bu servis hakkında bir şeyler karalama ihtiyacı hissettim.

Özellikle Amerika’da uzun yıllardır varolan e-kitap satışları, 2007 Kasım’ında Amazon’un Kindle’ı ve elektronik kitap mağazasını sunmasıyla çok daha fazla ciddiye alınmaya başlandı.

Bundan 2.5 yıl sonra, işler daha da büyüdü, Sony donanımlarıyla, Barnes & Noble ise hem kütüphanesi hem de “nook” adını verdiği cihazıyla Amazon’a rakip oldu. Bu sırada büyük/küçük birçok firma da benzer donanımlar çıkarttılar.

Adobe da isteyen dağıtımcıların elektronik kitap satmasına izin veren Adobe Digital Editions (ADE) sistemini kurdu.

Sistem temelde şöyle işliyor:

1. Elektronik kitap satan bir dükkandan kitap alıyorsunuz.
2. Bir adet Adobe ID ediniyorsunuz.
3. Bunu hem siteye, hem de ADE yazılımına tanıtıyorsunuz.
4. Kitabı aldığınız dükkandan bağlantı dosyasını indirip ADE’ye atıyorsunuz.
5. Kitabınız ADE’ye yükleniyor, siz de okumaya başlıyorsunuz.

idefix’in kullandığı sistem de aynen bu. İkna ettiği yayınevlerinden aldığı kitapları, Adobe Digital Editions ile etliye sütlüye bulaşmadan, sağlam bir kopya koruması ile okuyucuya ulaştırmakta kendileri.

idefix.com’dan nasıl e-kitap alınır?

Sorduğunuza sevindim! İşte oldukça problemli fakat alışınca basit e-kitap satın alma sisteminin yarı-detaylı bir açıklaması:

1. Aşama: Kitapları bulmak!

Ben çok aradım. Siz de çok aramayın diye linkini veriyorum: idefix.com e-Kitap Kategorileri.

Daha sonra buradan bir kitap seçip, sepete ekliyor ve satın alıyorsunuz.

2. Aşama: Satın Alma

Ne yazık ki bu aşama o kadar başarılı değil. Öncelikle, normal sipariş gibi davranıp sizden adres seçimi yapmanızı istiyor, hediye paketi isteyip istemediğinizi soruyor. Bunların hepsini geçtiğinizde, ödeme ekranına geliyorsunuz.

Eğer sepetinizde e-kitap dışında bir ürün varsa, haberiniz olsun, havaleyle ödeme yapma imkanınız bulunmuyor. Bunu sadece o ekranda belirtmeleri de ayrı bir felaket.

3. Aşama: Kitabı İndirme

Tamamlanan siparişinizin ardından Kitaplığım bölümüne girerek satın aldığınız kitapları görebiliyor ve indirebiliyorsunuz.

Buraya ilk defa girdiğinizde size “kitapları okuyabilmeniz için Adobe Digital Editions’ı indirmeniz gerektiği” ve bunun için gerekli sihirbazı çalıştırmak isteyip istemediğinizi soruyor. İsteyin, mecbursunuz. ¹

Adobe ID almak çok basit bir işlem. E-posta adresiniz, adınız, soyadınız ve şifreniz gerekiyor. İlerki aşamada da tek tıkla ADE’yi indirebiliyorsunuz. Eğer sihirbazda yerini kaçırırsanız Adobe’un sitesinden de indirebilirsiniz.

Daha sonra kütüphanenizden kitabı seçince, sola doğru kaydığını ve indirme bağlantısının çıktığını göreceksiniz. Buradan indirdiğiniz aslında kitabın kendisi değil, sembolik bir bağlantı.

4. Aşama: Kitabı Gerçekten İndirme

Önce ADE’yi açıp Adobe ID bilgilerinizi girmeniz gerekiyor.

Bunu yaptıktan sonra idefix kitaplığımızdan indirdiğimiz bağlantı dosyasını (URLLink.acsm) ADE’de açıp kitabımızın inmesini bekleyeceğiz.

Kitap indikten sonra anında ADE’den okumaya başlayabilirsiniz.

5. Aşama: Kitabı Yanımızda Taşımak

ePub formatının güzel tarafı, birçok cihaz ve yazılım tarafından desteklenmesi. Adobe Digital Editions DRM’ine sahip ePub formatının kötü tarafı, çok az cihaz tarafından desteklenmesi. Şansıma² nook, ADE destekleyen cihazlardan biri, B&N’in kendi e-kitap mağazası olmasına rağmen.

nook’u bilgisayara bağladığınızda ADE otomatik olarak bunu görüp cihaza yetki vermeye çalışacak. Yetki verdikten sonra cihazdaki tüm ePub kitapları görüp okuyacak –buna yetkisi olmasa bile.³ Siz de kitaplarınızı kendi kütüphanenizden alıp cihaza sürükleyerek yükleyebileceksiniz. Eğer dışarıdan yüklerseniz kitabı, “yetki verilmemiş” gibi bir hata alacaksınız, o yüzden tek yükleme yönteminiz bu.

Daha iyi olamaz mıydı?

Kendi DRM sistemini geliştirmek fazla para, ve onu destekleyecek cihaz yapıp satmak daha da çok para. Amazon ve Barnes & Noble bunu yapacak güce sahip. idefix ise baştan Türkiye’de bir kitap satıcısı olmakla kaybediyor. Üstüne 259$’lık Kindle ve nook’a rakip dahi olamayacak donanımları 220Euro+KDV ve 550TL+KDV gibi fiyatlarla satmak zorunda kalıyorlar.⁴

Tabii daha düzgün yapabilecekleri bazı şeyler vardı. Mesela, satın alma deneyimi… Normal alışveriş sepetinden geçmeye hiç gerek yok. Barnes & Noble da, Amazon da tek tıkla anında kitabı satın alma imkanı sunuyor, ve tamamen diğer satın alma aşamalarından ayrı tutuyor e-kitapları. En azından bu yapılabilirdi.

Bütün bunlara rağmen böyle bir işe girişmesi çok cesurca idefix’in. Umarım çok sayıda satış yapıp daha fazla yayınevi ve yazarı ikna eder, ve daha çok kitap ekleyebilir kütüphanesine. Aynı zamanda satın alma aşamalarını geliştirip bir de daha ucuza başka cihazlar getirebilirse, eminim⁵ çok daha fazla kitap okuyucusu kazandırabilir bu ülkeye.

1. Aslında değilsiniz. Fakat o zaman Adobe ID alamaz, Adobe ID alamazsanız da kitabı sadece o indirdiğiniz bilgisayarda okuyabilir ve başka bilgisayarlarla veya cihazlarla paylaşamazsınız.
2. Daha çok araştırma ve nook’u bekleme sabrıma, çünkü ePub desteklemeseydi nook’u almazdım, Kindle’ı da almadığım gibi.
3. Barnes & Noble’dan indirdiğim kitapları sorgusuz sualsiz okuma becerisini gösterdi kendisi. B&N’in kendi kopya koruma sistemi bulunmakta, ADE’den bağımsız.
4. Eğer savunmak gerekirse, 267TL değerinde 25 adet kitap hediye ediyorlar Can Yayınları’ndan. “Türkiye Vergisi” nedeniyle cihazlar pahalı, fakat hafifletmek için bir çaba var en azından.
5. Eminim. Umarım.

idefix e-kitap’ları nook’ta -yeterince- sorunsuzca çalışıyor.

“Yeterince”den kastım, kitabın adında ve girişindeki bazı sayfalarda ğ, ş, ı gibi Türkçe karakterlerin gözükmemesi. Fakat bu fotoğraftan da anlayabileceğiniz üzere, kitabın içerisine dalınca Türkçe karakterler sorunsuzca görüntülenebiliyor.

Ekleme: Kitabı, onlarca kitap arasından en “alınabilir” olarak görüp aldım. Baskılı hali 11.05TL olan kitabın elektronik versiyonuna 15TL para verdim. Fakat fotoğraftan da anlayacağınız üzere gereksiz karmaşık olan çevirisi nedeniyle 4. sayfadan ileriye gidemedim, ve İngilizcesini bulup onu okumaya başladım.